Birleşmiş Milletler (BM), plastik kirliliğini azaltmaya yönelik yasal bağlayıcılığı olan paktı ABD hariç hemen her ülkenin onayladığını duyurdu. 187 ülke, Tehlikeli Atıkların Sınırlarötesi Taşınımının ve Bertarafının Kontrolüne İlişkin Basel Sözleşmesi’ne plastiğin eklenmesini kabul etti. Böylece geri dönüştürülmesi zor olan plastik atıklarla zehirli kimyasalların binlerce türünün izinin sürülmesi ve sınırlararası transferinin kontrol altına alınması benimsendi.
BM Çevre Programı’ndan Rolph Payet, anlaşmayı ‘yasal bağlayıcılığı olması açısından tarihi’ diye niteledi. “Dünyanın geri kalanına, özel sektöre, tüketici piyasasına artık bir şey yapmamız gerektiğine dair çok güçlü bir işaret gönderiyor. Ülkeler sahada gerçek eyleme dönüşecek şekilde bir şeyler yapmaya karar verdi” diyen Payet, anlaşmanın şartlarına uyma konusunda her ülkenin kendi yolunu bulacağını belirtti. Artık plastik atıkların ihracat ve ithalatıyla ilgili şeffaf ve takip edilebilir bir sistem olacağını vurgulayan BM yetkilisi, ABD gibi imza atmamış az sayıda ülkenin bile anlaşmayı imzalamış ülkelere plastik gönderirken şartlardan etkileneceğini söyledi. ABD gibi atıkları dışarı gönderen ülkeler eskiden zehirli, karışık, geri dönüştürülemeyen türde plastik atıkları gelişmekte olan ülkelere sadece özel sektörle yaptıkları anlaşmalar üzerinden gönderebiliyordu. Ama artık ülkelerin hükümetlerinden izin almadan bunu yapamayacak.
Plastik kullanıldıktan sonra yüzde 60 oranında çevreye atılıyor ya da toprağa gömülüyor. Çin’in 2018’de ABD’den plastik atık alınıp geri dönüşümden geçirilmesini yasaklamasından beri en yoksul ülkeler plastik ve zehirli atık çöplüğüne dönüştü. Özellikle Endonezya, Tayland, Malezya, Hindistan ve Vietnam’ın tarımla geçinen pek çok köyü plastik atık deposuna dönüşmüş durumda.
