Eee Sen Kayserilisin Ticari Zekan Çok Yüksektir Senin
Öncelikle işsizlik oranından biraz bahsetmek istiyorum. Biraz önce TUİK benden bir anket doldurmamı talep etti ve bende talebe cevap verdim. Anketi doldurmaya başladım. En çok şikayet ettiğiniz konu nedir ve aşağıdaki kutucukları işaretler misiniz diyor soru. E haliyle bizim ülkemizdeki en büyük sorun işsizlik ve enflasyon değil mi, tabi ki görür görmez seçeneği işaretledim. Soru devam ediyor. Peki ‘TUİK verileri sizce yeterli midir?’ diyor. Bence hiçbir şekilde TUİK verileri yeterli değil. Çünkü işsizlik kriterimiz bile Avrupa Standartlarına uygun.
Biz Avrupa Birliği’ne bile girememiş bir ülke iken neden ILO kriterlerine uygun olarak anketler ve grafikler gösteriliyor. 1919 yılında İsviçre’nin Cenevre şehrinde aktif hale gelen Uluslararası Çalışma Örgütü’nün kriterleri sizce bizim ülkemize ne kadar uygun? Kesinlikle çok tartışmaya açık bir konu. Öncelikle gelişmiş bir ülke statüsünde olan İsviçre’nin şu zamana kadar işsizlik oranının Maastricht Kriteri olan %3’lük oranı aştığı görülmemiştir.
Gelelim bizim ülkemize, öncelikle Türkiye gelişmiş bir ülke değildir. Halen zengin enerji kaynakları, mevcut dinamik işgücü ve jeopolitik önemine rağmen yerinde sayan bir ülkeyiz maalesef. Her ne kadar gerçek bir rakam olmasa da TUİK verilerine göre 2026 yılı Türkiye Haziran Ayı işsizlik oranı 7,6 oranında gerçekleşmiştir. Şimdi şöyle bir değerlendirdiğimizde sizce eşit koşullarda değerlendirme yapmak ya da sonuçlara ulaşmamız bu rakamlarla ne kadar sağlıklı? Öncelikle şu konuya açıklık getirmek istiyorum. ILO işsizlik hesaplamasının bizim ülkemizde uygulanabilmesi için bilinçli bireyler gerekmektedir. Kamuya şeffaf aktarımlar gereklidir. Bizim insanımız maalesef işsizlik durumunu her an kamusal kurumlara gidip ya da elektronik ortamlarda anlık güncelleyebilecek potansiyele ulaşmamıştır. İsviçre gibi gelişmiş ülkelerde insanlar işsizlik durumlarını anlık ya da güncel olarak kamuya aktarmaktadır.
Dolayısıyla bilgi transferi gerçek değeri yansıtmaktadır. Fakat Türkiye’de insanlar işsizlik durumunu 3 ayda bir güncellemesi gerektiğini halen bilemiyor ve sağlıklı veriler ortaya çıkmıyor. TUİK’in en büyük eksikliği bana göre “haber konusu” dur. Verileri kamuoyuna aktarma konusunda başarısız. Şu an sokaktan geçen bir bireye bugün ülkemizdeki mevcut işsizlik oranı ne kadar biliyor musunuz diye sorduklarında insanlar ekmeğinin peşine öyle düşmüşler ki sadece iş ve ev arasında mekik dokudukları için (normal asgari ücret seviyesinde çalışanlar için geçerli bu durum) bu tarz bilgileri önemsememektedir ve bilmemektedir. İşsizlikten yeterince bahsettik.
Gelelim tarihsel olarak birçok medeniyete kucak açmış Kayseri ilimizden bahsedelim biraz. Kayseri gerek tarihi yapısı gerek sanayi ve ticaret merkezi olarak birçok alanda ülkemizi güzel temsil eden bir şehirdir. Kayseri’nin ticari zekası, 6 bin yıl öncesine dayanan Kaniş-Karum (Kültepe) Asur Ticaret Kolonileri’ne uzanan ve nesilden nesile geçen bir kültürel mirastır. Daha sonrasında Osmanlı Devleti zamanında Ahi kültürü ile daha çok gelişmiştir ve şu an mevcut Türkiye Cumhuriyeti Devletindeki durumu, kazandığı girişimcilik ruhu ile ihracat, üretim ve markalaşma konusunda ileri seviyeye ulaşmıştır. Bu ticari zekanın, atalardan gelen ortaklık bilinci, pratik zeka, girişimcilik ruhu ile bunların ortak bir sonucu olduğu aşikardır. Buna rağmen Türkiyede gerçekleşen 2026 yılı Haziran işsizlik oranı 7,6 oranında iken Kayseri 2025 yılı mevcut yıl sonu gerçekleşen işsizlik oranı 6,7’dir.
Sizce bu kadar ticari zekamız yüksek ise mevcut işsizlik oranı rakamının bu derece yüksek olması bu zekanın hala devam etmediğinin ve sarsıldığının göstergesi değil midir?
Bu veri https://biruni.tuik.gov.tr/ilgosterge/?locale=tr sayfasından alınarak yazar tarafından oluşturulmuştur. 09/08/2026
