GÖRÜNMEYEN EMEK: HERKESİN YÜKÜNÜ TAŞIYAN AMA KİMSENİN FARK ETMEDİĞİ İNSANLAR

Tulin Yildirim
Google'da Abone Ol
0
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala
featured

Bir toplumda emeğin değeri çoğu zaman ne kadar kazanıldığıyla, hangi mesleğin yapıldığıyla veya ne kadar üretim gerçekleştirildiğiyle ölçülür. Oysa hayatın devam etmesini sağlayan, ancak çoğu zaman ekonomik bir karşılığı bulunmayan başka bir emek biçimi daha vardır: Görünmeyen emek.

Sabah erkenden hazırlanan bir kahvaltı, temizlenen bir ev, bakımı üstlenilen bir çocuk, yaşlı bir aile üyesinin ihtiyaçları, herkesin duygusal sorunlarını dinleyen ve aile içindeki düzeni ayakta tutmaya çalışan bir insan… Bunların her biri zaman, enerji ve sorumluluk gerektirir. Ancak bu işler çoğu zaman bir meslek olarak görülmez, ekonomik bir üretim faaliyeti olarak değerlendirilmez. Yapıldığında doğal karşılanır, yapılmadığında ise eksikliği hemen hissedilir.

Peki, bir emeğin karşılığında para kazanılmıyorsa o emek gerçekten değersiz midir?

Sosyolojik açıdan görünmeyen emek, yalnızca ev işleriyle sınırlı değildir. Özellikle kadınların üstlendiği ücretsiz bakım emeği, ev içi sorumluluklar ve duygusal emek, toplumsal cinsiyet rollerinin gündelik hayatta nasıl yeniden üretildiğini göstermektedir. Kadınların aile içerisindeki sorumlulukları çoğu zaman doğal görevleriymiş gibi kabul edilirken aynı sorumlulukları paylaşmak toplumsal bir mesele olmaktan çıkarılıp bireysel tercihlere indirgenebilmektedir.

Üstelik görünmeyen emek yalnızca kadınların yaptığı işlerden ibaret değildir. Aile üyelerinin ihtiyaçlarını önceden düşünmek, herkesin sorunlarıyla ilgilenmek, ilişkileri sürdürmek ve başkalarının yükünü sessizce taşımak da görünmeyen emeğin parçalarıdır. Bazen bir insanın yaptığı en büyük iş, başkalarının hayatını kolaylaştırırken kendi yorgunluğunu kimseye fark ettirmemektir.

Modern toplumda çalışma hayatı ve ekonomik üretim ön plana çıkarken ev içerisinde gerçekleştirilen ücretsiz işler çoğu zaman ikinci plana itilmektedir. Oysa ücretli çalışma hayatının devam edebilmesi de büyük ölçüde bakım ve yeniden üretim faaliyetlerine bağlıdır. İnsanların beslenmesi, dinlenmesi, çocukların yetiştirilmesi ve gündelik yaşamın sürdürülmesi toplumsal hayatın devamlılığı açısından vazgeçilmezdir.

Burada önemli bir çelişki ortaya çıkmaktadır: Toplum, hayatın devamı için gerekli olan bu emeğe ihtiyaç duymakta ancak onu yeterince görünür ve değerli kılmamaktadır.

Görünmeyen emeğin bir başka boyutu da duygusal yorgunluktur. Herkesin derdini dinleyen, ailedeki sorunları çözmeye çalışan, çevresindeki insanlara destek olan kişiler çoğu zaman kendi ihtiyaçlarını ertelemektedir. Onlardan sürekli anlayışlı, sabırlı ve güçlü olmaları beklenir. Ancak kimse onların ne kadar yorulduğunu, neye ihtiyaç duyduğunu veya kimin desteğine ihtiyaç duyduğunu sormayabilir.

Bu nedenle görünmeyen emek yalnızca ekonomik bir eşitsizlik meselesi değildir; aynı zamanda tanınma, değer görme ve toplumsal adalet meselesidir.

Bir toplumun gelişmişliği yalnızca ürettiği ekonomik değerlerle ölçülemez. O toplumda insanların birbirleri için harcadığı zamanın, üstlendiği sorumlulukların ve karşılıksız emeğin nasıl değerlendirildiği de önemlidir. Emeğin görünür olması, yalnızca teşekkür etmekle değil, sorumlulukların adil paylaşılması ve bakım faaliyetlerinin toplumsal değerinin kabul edilmesiyle mümkündür.

Unutmamak gerekir: Herkesin hayatını kolaylaştıran insanların da bir hayatı, ihtiyaçları ve sınırları vardır. Bir insanın emeği görünmüyor diye yok olmaz. Belki de asıl mesele, hayatımızı ayakta tutan insanların yorgunluğunu fark edemeyecek kadar kendi telaşımıza kapılmış olmamızdır.

Çünkü bazen bir toplumun en büyük eşitsizliği, herkesin faydalandığı ama kimsenin adını koymadığı emektir.

Reklam
GÖRÜNMEYEN EMEK: HERKESİN YÜKÜNÜ TAŞIYAN AMA KİMSENİN FARK ETMEDİĞİ İNSANLAR
0

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

0/30 karakter

Giriş Yap

Türkiye Aktüel ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!