Bir tarafta servetine servet katanlar, diğer tarafta ay sonunu getirebilmek için hayatından verenler…
Aynı bayrağın altında yaşayan, aynı sokaklardan geçen, aynı havayı soluyan ama birbirinden tamamen farklı hayatlar süren milyonlarca insan…
Bir tarafta milyonluk otomobillerine binip lüks restoranlarda yemek yiyenler, tatil planlarını ülke sınırlarının ötesinde yapanlar, servetlerine her gün yenilerini ekleyenler…
Diğer tarafta market raflarının önünde fiyat karşılaştıranlar, pazarda akşam saatlerini bekleyenler, alışveriş sepetine koyduğu ürünleri kasada parasını hesaplayarak geri bırakanlar…
Bir tarafta para harcamanın hesabını yapmayanlar, diğer tarafta bir ekmeğin, bir litrelik yağın, bir kilogram peynirin hesabını yapmak zorunda kalanlar…
İşte aynı ülkede yaşayan iki ayrı dünya: Zenginler ve yoksullar! Peki, bu iki dünya arasındaki mesafe neden her geçen gün biraz daha açılıyor?
Öncelikle bir gerçeğin altını çizelim.Zengin olmak ayıp değildir. Sermaye sahibi olmak, yatırım yapmak, üretmek, iş yeri açmak, insanlara istihdam sağlamak ve emeğinin karşılığında kazanmak elbette değerlidir.
Bir ülkenin zengin iş insanlarına, yatırımcılarına, üreticilerine ihtiyacı vardır.Ancak asıl mesele, bir kesim zenginleşirken toplumun geniş bir kesiminin neden geçim mücadelesine mahkûm olduğudur.
Bir ülkede zenginlerin bulunması değil, yoksulluğun kalıcılaşması düşündürücüdür. İnsan çalıştığı hâlde geçinemiyorsa, yıllarca prim ödeyip emekli olduktan sonra temel ihtiyaçlarını karşılayamıyorsa, üniversite bitiren bir genç geleceğe umutla bakamıyorsa burada ciddi bir ekonomik ve sosyal sorun vardır.Çünkü çalışmak, insanı yoksulluktan kurtarmalıdır.Emek vermek, insana onurlu bir yaşam sağlamalıdır.
Bugün toplumun farklı kesimlerine baktığımızda birbirinden çok farklı hayatlarla karşılaşıyoruz.
Bir kesim için enflasyon, ekonomik göstergelerdeki bir rakamdan ibaret olabilir. Bir başka kesim içinse enflasyon, mutfaktaki tencerenin küçülmesi, alışveriş listesinin kısalması ve çocukların ihtiyaçlarının ertelenmesi demektir.
Birileri için ev fiyatları yatırım fırsatıdır. Başka birileri içinse bir ev sahibi olabilmek artık uzak bir hayaldir.Birileri birden fazla konuta sahipken, bir başkası maaşının yarısından fazlasını kiraya vermektedir.Birileri çocuklarına geleceklerini hazırlamak için servet bırakırken, başka aileler çocuklarının okul masraflarını karşılayabilmek için borçlanmaktadır.
Burada sorulması gereken soru şudur:Bir toplumda insanların hayata başlama imkânları neden bu kadar farklı olmak zorunda?
Bir çocuğun geleceği, hangi ailede dünyaya geldiğine göre mi şekillenmeli?Bir gencin okuyabilmesi, ailesinin ekonomik gücüne mi bağlı olmalı?
Yetenekli, çalışkan ve başarılı bir genç sırf maddi imkânsızlıklar yüzünden hayallerinden vazgeçmek zorunda mı kalmalı?Eğer cevaplarımız evetse, o zaman fırsat eşitliğini yeniden konuşmamız gerekiyor.
Zengin ile yoksul arasındaki uçurumun en fazla hissedildiği kesimlerden biri de emeklilerimizdir.Yıllarca çalışmış, ülkenin üretimine katkı sağlamış, vergisini ve primini ödemiş, çocuklarını büyütmüş, ülkesine hizmet etmiş insanlar…
Bugün birçoğu emekli maaşıyla ayakta kalmaya çalışıyor.Emekli pazara çıkarken cebindeki parayı hesaplıyor. Kasaba giderken etin fiyatını soruyor. Torununa harçlık verirken kendi ihtiyacından vazgeçiyor.
Bir zamanlar ailesinin geçimini sağlayan, evinin direği olan emekli, bugün çocuklarının desteğine ihtiyaç duyabiliyor.
İnsan ömrünün son döneminde huzur ararken geçim sıkıntısıyla mücadele etmek zorunda kalmamalıdır.Emeklilik, yoksulluğun adı olmamalıdır.
Bir ülkenin emeklisine verdiği değer, aslında geçmişine ve emeğine verdiği değerdir.
Bir başka önemli mesele de çalışan yoksulluğudur.Sabah erkenden evinden çıkan, akşam yorgun argın dönen, fabrikada, atölyede, mağazada, inşaatta, tarlada çalışan milyonlarca insan…
Çalışıyorlar, üretiyorlar, ekonomiye katkı sağlıyorlar. Ancak ay sonunda aldıkları ücret, çoğu zaman temel ihtiyaçlarını karşılamaya yetmiyor.
Kira, elektrik, su, doğal gaz, ulaşım, mutfak masrafı, çocukların okul ihtiyaçları…Maaş hesaba yattığı gün daha önce yapılmış harcamalara dağılıyor.
İnsanlar artık para kazanmak için değil, borçlarını ödeyebilmek için çalışır hâle geliyor.Burada çok önemli bir gerçek var:
Çalışan insan yoksulsa, yalnızca ücretleri değil, ekonomik düzeni de sorgulamak gerekir.
İşçinin alın teri, işverenin kazancı ve ülkenin ekonomik büyümesi arasında adil bir denge kurulmalıdır.
Toplumda zenginliği yalnızca sahip olunan ev, araba, arsa ve banka hesabıyla ölçmek büyük bir yanılgıdır.
Gerçek zenginlik, insanın huzur içinde yaşayabilmesidir. Çocuğunun geleceğinden endişe etmemesidir.
Hastalandığında tedavi masraflarını düşünmemesidir. Yaşlandığında kimseye muhtaç olmadan hayatını sürdürebilmesidir.
Bir annenin çocuğuna istediği besini alabilmesi, bir babanın ailesinin ihtiyaçlarını karşılayabilmesi, bir gencin kendi emeğiyle ev ve yuva kurabilmesidir.Bunlar lüks değil, insanca yaşamın temel unsurlarıdır.
Bir toplumda insanlar birbirlerinin zenginliğine değil, herkesin insanca yaşayabilmesine imrenmelidir.
Burada devletin sorumluluğu büyüktür.Devlet, zenginleşeni cezalandıran değil, üretimi ve yatırımı destekleyen; ancak yoksulu da koruyan bir anlayışla hareket etmelidir.
Vergi sistemi adil olmalıdır. Gelir dağılımındaki dengesizlik azaltılmalıdır. Üretim desteklenmeli, istihdam artırılmalı, eğitimde fırsat eşitliği sağlanmalıdır.
Dar gelirlinin üzerindeki dolaylı vergi yükü dikkatle ele alınmalıdır.Sosyal yardımlar, insanları sürekli yardıma muhtaç bırakmanın değil, ekonomik bağımsızlığa kavuşturmanın aracı olmalıdır.Gençlere iş, çiftçiye üretim imkânı, esnafa ayakta kalma gücü, emekliye insanca yaşam standardı sunulmalıdır.
Çünkü sosyal devlet, yalnızca zor zamanlarda yardım dağıtan devlet değildir. İnsanların zor duruma düşmesini önleyen devlettir.
Yoksulluğun ekonomik boyutunun yanında çok ciddi bir toplumsal boyutu vardır.
Geçim sıkıntısı aile huzurunu etkiler. Çocukların eğitim hayatını zorlaştırır. Gençlerin gelecek umutlarını zayıflatır. İnsanların kendilerini toplumun dışında hissetmelerine neden olabilir.
Bir çocuğun arkadaşlarıyla aynı imkânlara sahip olamaması, bir öğrencinin maddi imkânsızlıklar nedeniyle eğitiminden vazgeçmesi, bir gencin çalışmasına rağmen ailesinden ayrı bir hayat kuramaması yalnızca bireysel sorun değildir.
Bunlar toplumsal meselelerdir.
Yoksullukla mücadele, sadece ekonomik büyüme rakamları açıklamakla bitmez.Önemli olan büyümenin kimin hayatına nasıl yansıdığıdır.
Ekonomi büyüyebilir. Millî gelir artabilir. Yeni yatırımlar yapılabilir.Fakat bu gelişmeler vatandaşın mutfağına, cebine, evine ve geleceğine yansımıyorsa büyümenin toplumsal karşılığı sorgulanmalıdır.
Bir toplumda gelir dağılımındaki adaletsizlik uzun süre devam ederse insanların birbirine olan güveni de zarar görür.
Bir tarafta sınırsız tüketim görüntüleri, diğer tarafta temel ihtiyaçlarını karşılayamayan insanların sessiz mücadelesi…
Bir tarafta israf, diğer tarafta yokluk…Bir tarafta gösteriş, diğer tarafta mahcubiyet…Bu görüntüler toplumsal vicdanı yaralar.
Kimse kazandığı paranın hesabını vermek zorunda değildir; ancak toplumun her kesiminin insanca yaşama hakkı vardır.
Zenginle yoksul arasında düşmanlık oluşturmak çözüm değildir. Çözüm, adaletli bir ekonomik düzen kurmaktır.
Üreten kazanmalı, çalışan emeğinin karşılığını almalı, yatırım yapan desteklenmeli, ihtiyaç sahibi korunmalıdır.
Kimse başkasının hakkına göz dikmeden, kimse kimsenin ekmeğine muhtaç olmadan yaşayabilmelidir.
Bizim istediğimiz herkesin aynı arabaya binmesi, aynı evde oturması veya aynı servete sahip olması değil.
Bizim istediğimiz, hiç kimsenin aç yatmadığı, hiçbir çocuğun yoksulluk nedeniyle eğitiminden geri kalmadığı, emeklinin torununa harçlık verirken kendi sofrasından kısmadığı, işçinin çalıştığı hâlde geçim sıkıntısı çekmediği bir Türkiye’dir.
Zengin iş insanlarımız yatırım yapsın, fabrikalar kursun, istihdam oluştursun, servetlerine servet katsın. Ancak bu zenginlik ülkenin üretimine, istihdamına ve refahına da katkı sağlasın.
Yoksul vatandaşımız ise sadece yardım bekleyen değil, emeğiyle hayatını kurabilen bir insan olsun.Çünkü mesele zenginlerin zenginliği değildir. Mesele, yoksulların yoksulluğa mahkûm edilmesidir.
Bir ülkede zenginlerin sayısının artması elbette sevindiricidir. Fakat aynı ülkede yoksulların sayısı da artıyorsa, orada başarı hikâyesini yeniden yazmak gerekir.
Unutmayalım: Bir ülkenin gerçek zenginliği, birkaç kişinin sahip olduğu servet değil, milyonlarca insanının insanca yaşayabilmesidir.
BOZBAL;”Bir ülkede zenginlerin sofrası büyürken yoksulların ekmeği küçülüyorsa, orada yalnızca ekonomi değil, adalet de sorgulanmalıdır. Çünkü devletin büyüklüğü, en güçlü vatandaşının servetiyle değil, en güçsüz vatandaşının yaşam standardıyla ölçülür.”
Sağlıcakla kalın…