Manipülasyon; Türkçe karşılığı etkileme ve yönlendirme olan, günümüzde oldukça sık bahsi geçen , maruz kaldığımızı düşündüğümüz, uyguladığımızı fark etmediğimiz ya da kabul etmekte zorlandığımız bir durumdur.
Farklı ortamlarda, yaş sınırı olmaksızın çeşitli şekillerde yapılan sözlü, duygusal, psikolojik ve sosyal manipülasyonun etkilerinin tüm topluma yayılan bir olgu olduğu göz önüne alınırsa, ciddi bir “iyi olma” çabası sarfedildiğini de gözlemleriz.
Aile İçi Manipülasyon ve Etkileri
Çocuklarda basit gibi görünen, bir isteğinin yapılması için uyguladığı, davranışsal ve duygusal etkilemenin kökenine inildiğinde ise; ebeveyninin de bu yola başvurduğu ya da kendi duygusunu çocuğa aktardığı bir döngü ile karşılaşırız.
Çocuğa söylenen bazı sözler, kurulan cümleler onun için duygusal manipülasyonun kapısını aralar. Örneğin; “Ama böyle davranırsan ağlarım.”Yemeğini yemezsen çok mutsuz olurum.” “Böyle davranmaya devam edersen seni burada bırakır, giderim…” Bu gibi sözleri eden ebeveynler, çocuk için anlık çözümler bulduklarının, uzun vadede ise kolay manipüle edilen veya eden bireyler yetiştirdiğinin farkında olamayabilir. Çocuk cephesinde ise durum şöyle aynalanır; ailesini üzmemek için istemediği şeyleri yapan veya korkudan yapmak zorunda kalan çocuk bu davranışı öğrendikçe kendisi de bu yola başvurur. Çünkü sınırları esnetmede bu oldukça başarılı bir yöntemdir onun için. Daha sonraki boyut ise bunu arkadaşlarında ve ondan küçük çocuklarda kullanmasıdır.
Çocuğa küçük yaşlarda yapılan duygusal manipülasyon aslında yetişkin biri olduğunda ve kendi hayatını kurduğunda da şekil değiştirerek devam edebilir. Özellikle ataerkil toplumlarda önem verilen aile kavramı ve toplum gelenekleri bu durumu daha da yaygın hale getirmektedir. Çocuğa daha küçük yaşlarda iken söylenen “Yaşlanınca bize sen bakacaksın.” gibi cümlelerde aile ile arasında bir rol değişimi gelişmeye başlayabilir.
Özetle;
Duygusal manipülasyonun etkisinde olan bir ebeveynlik, çocuğunu birey olarak görmeyen, bağımlı ve sağlıksız bir yolculuktur.
Fakat çocuklar hayata hazırladığımız ve elbette çok sevgi verdiğimiz, yaşam yollarında doğru rehberlik edeceğimiz bir yolculuğu hakediyorlar.
Hem içinde kültür normlarını barındıran, hem de onlara alan açtığımız ve kendi duygularını yönetebildikleri bir ebeveynlik mümkündür. Bunun için kendimize dönüp bakmamız yeterli olabilir.
Hayatımızda istemediğimiz şeyleri ne derecede yapıyoruz? Hayır derken utanıyor muyuz? Ailemizin çocuğu muyuz, duygusal destekçisi miyiz? Çevremizdeki kişilerin zorunlu olduğumuz için mi, isteyerek mi yoksa suçlu hissetmemek için mi yanındayız? Cevap verirken bizi rahatsız hissettiren bu durum ya da davranışı çocuk yetiştirirken uygulamak hasbelkader yaşanan bu döngüyü bir yerde kırabilir. Ne dersiniz?
“Ebeveynlik; sınırsız, sonsuz bir sevginin ve emeğin tefecisi olmamaktır.”
